Bài viết

GIỚI THIỆU VỀ MỘT SỐ LOẠI MÃ NÃO

 

Không dễ để giải thích thuật ngữ "mã não". Mã não thường được định nghĩa đơn giản là "chalcedony dạng dải", và điều này là đủ đối với hầu hết các mục đích thực tế.

Chalcedony thường được gọi là mã não nếu nó thể hiện bất kỳ đặc tính nào sau đây:

- Có dạng dải do màu sắc khác nhau hoặc cấu trúc khác nhau của các lớp, hoặc cả hai.

- Trong mờ (bán trong) kết hợp với nhiều màu sắc.

- Bán trong kết hợp với các dạng ổ đồng tâm và có màu (do tạp chất).

Theo cách hiểu đó, một "mã não lý tưởng" sẽ là một dạng kết hạch chứa đầy chalcedony trong mờ, nhiều màu với các dải song song. Yêu cầu tối thiểu là nó phải trong mờ và có một số mảng màu hoặc thể hiện dải.

Mã não là một loại silica ẩn tinh, chủ yếu là chalcedony, tên Agat (mã não) bắt nguồn từ sự xuất hiện của nó tại sông Achates ở tây nam Sicily, Ý.

Hầu hết mã não xuất hiện dưới dạng các kết hạch trong đá núi lửa hoặc dung nham cổ, hình thành tại các hốc trước đây được tạo bởi các chất bay hơi trong khối dung nham nóng chảy, sau đó được lấp đầy, toàn bộ hoặc một phần chất silic lắng đọng thành các lớp đều đặn trên thành vách. Đá mã não cũng có thể lấp đầy các đường gân hoặc vết nứt trên đá núi lửa hoặc đá bị biến đổi gây nên bởi các khối xâm nhập granit. Loại mã não như vậy, khi được cắt theo chiều ngang, thể hiện các đường song song liên tiếp, thường có độ bền cực cao, tạo ra mặt cắt dạng dải. Những loại này được gọi là mã não dải, mã não ruy băng và mã não sọc .

Nhiều mã não có ruột rỗng, vì quá trình lắng đọng không đủ để lấp đầy khoang và thường phần lắng đọng cuối cùng sẽ bao gồm tinh đám thạch anh, đôi khi là amethystine, có các đỉnh của tinh thể hướng về phía rỗng để tạo thành hốc tinh thể.

Lưu ý: Mã não không chỉ đơn giản là "chalcedony dạng dải". Có những loại chalcedony khác được tạo thành dải không phù hợp với mô tả ở trên, ví dụ như " mã não lông " và " mã não lửa ". Chúng được liệt kê như là các loại chalcedony, không phải như các loại mã não.

Mã não lửa

Mã não lông

Khái niệm về mã não cũng bao gồm các biến thể chalcedony không có bất kỳ dấu hiệu nào của dải, có thể là do việc sử dụng thành thói quen những cái tên như "mã não rêu" thay cho cái tên "chalcedony rêu" để dễ bán hơn. Tóm lại, rất khó để xác định ranh giới giữa mã não và các loại chalcedony khác.

"mã não rêu"

Dạng dải là đặc tính dễ thấy nhất của mã não, nó chủ yếu là những thay đổi mang tính chu kỳ về độ bán trong của chất liệu mã não - các lớp có vẻ tối hơn khi chúng đục hơn (điều này có thể ngược lại trong ánh sáng truyền qua). Hiệu ứng này có thể được tôn lên rõ hơn bởi sự thay đổi màu sắc của các lớp lân cận. Ở những mã não cũ đã trải qua phong hóa và biến đổi hóa học thì sự khác biệt về độ bán trong các dải có thể biến mất.

Hai loại dải đặc trưng có thể được phân biệt ở mã não:

1. Dải lót vách. Ở hầu hết các loại mã não có các dải riêng lẻ chạy vuông góc với hướng phát triển của các sợi chalcedony. Vì các sợi chalcedony phát triển dần từ thành đến bên trong của hốc, nên phát triển thành dạng đồng tâm.

2. Dải ngang (còn gọi là dải kiểu Uruguay). Loại dải này ít phổ biến hơn, và thường đi kèm với dải lót vách. Dải bao gồm các lớp mịn, có khoảng cách đều nhau của các khoang chalcedony đồng tâm nhỏ và đôi khi là các tinh thể thạch anh kết tinh trong khoang. Các dải ngang có thể đóng vai trò như các mức chỉ thị để xác định hướng ban đầu của mẫu vật trong đá chủ. Khi sự khác biệt về độ trong mờ hoặc màu sắc giữa các lớp được rõ ràng, mã não có dải ngang có thể được sử dụng để cắt các vật phẩm và chạm khắc.

Mã não với cấu trúc dải ngang

Có lẽ sẽ khó có danh sách đầy đủ tất cả các tên có thể có cho đá Mã não, bởi các tên cũ lên đến hàng trăm và các tên mới được đặt ra thường xuyên, hầu hết không có sự góp ý của các nhà khoa học. Một số tên thông thường được các nhà sưu tập và đại lý sử dụng, nhưng có nhiều tên do các nhà buôn tạo ra để mô tả theo địa phương hoặc đặc tính khác. Các tên mã não dưới đây là những cái tên có tiếng hoặc hay gặp. Những cái tên thương mại ít khi được sử dụng và mang tính địa phương không được mô tả ở đây.

Onyx-Agate từ Minas Geraís, Brasil. Bộ sưu tập: Đại học Kỹ thuật Kosice.

Onyx được hình thành từ các dải chalcedony với các màu xen kẽ. Nó là dạng ẩn tinh, bao gồm các khoáng chất silica là thạch anh và moganite mọc ghép. Các dải song song với nhau, trái ngược với dải hỗn loạn hơn thường xuất hiện ở mã não thông thường. Màu sắc của các dải của nó từ trắng đến hầu hết mọi màu (một số sắc thái hiếm hơn, chẳng hạn như tím hoặc xanh lam). Các loại hay gặp là mã não chứa các dải màu đen và trắng.

Sardonyx là một biến thể trong đó các dải màu có màu hồng đỏ chứ không phải màu đen.

Iris Agate dưới ánh mặt trời

Iris Agate là tên được sử dụng cho một loại mã não có dải mịn tạo ra màu sắc hiển thị ngoạn mục khi nó được cắt đúng cách và được chiếu sáng đúng hướng qua các dải rất mỏng của nó.

Mã não đăng ten khùng Từ MEXICO, Chihuahua, Mun.

Crazy Lace Agate là một loại Chalcedony có dải, chủ yếu là màu trắng, với các lớp màu nâu kem, đen và xám. Một số có thể bao gồm các lớp màu vàng đất, vàng, đỏ tươi và đỏ. Đá mã não đôi khi được gọi là cầu vồng đất bởi vì, ở nhiều dạng khác nhau, các dải đồng tâm trong tự nhiên tạo thành gần như mọi màu sắc mà trái đất có thể tạo ra, bao gồm cả dạng không màu.

Trứng sấm là một loại đá dạng kết hạch,

được hình thành trong các lớp tro núi lửa.

Trứng sấm sét là một loại đá dạng kết hạch, giống như lấp đầy một tinh hốc, được hình thành trong các lớp tro núi lửa. Dạng như những quả cầu thô, đa số có kích thước gần bằng quả bóng chày - mặc dù chúng cũng có thể có kích cỡ từ dưới một inch đến hơn một mét.

Chúng thường chứa ở trung tâm các mảnh chalcedony bị nứt vỡ sau đó là sự lắng đọng của mã não, jasper hoặc opal, hoặc là một hay nhiều loại. Thường gặp là các tinh thể thạch anh và thạch cao, cũng như nhiều loại khoáng chất phát triển bên trong kèm các tạp chất khác.

Độ trong của Brazilian enhydro agate.

Mã não Enhydro là những kết hạch, mã não, hoặc tinh hốc có nước bị mắc kẹt bên trong khoang của nó. Enhydros có quan hệ mật thiết với bao thể chất lỏng, nhưng được cấu tạo bởi chalcedony. Chúng thường được tìm thấy ở những khu vực có đá núi lửa.

Mẫu vật hiếm gặp có nhiều ngăn của mã não đa diện Pariaba, Brazil.

Agate dạng khối đa diện, là mã não đã phát triển theo hình dạng phẳng tương tự như một hình đa diện. Khi cắt lát, cho thấy lớp đặc trưng của các đa giác đồng tâm. Mã não đa diện được cho là chỉ được tìm thấy ở Bang Paraíba, Brazil. Có ý kiến cho rằng sự tăng trưởng không phải là do mất cân đối về mặt tinh thể học mà là do sự lấp đầy các khoảng trống giữa các tinh thể tồn tại từ trước, sau đó đã bị hòa tan.

Một mảnh đá mã não rêu nhiều màu sắc từ Indonesia.

Mã não rêu là một loại đá bán quý được hình thành từ silicon dioxide. Nó là một dạng chalcedony bao gồm các khoáng chất có màu xanh lục được ngậm trong đá, tạo thành các sợi và các hoa văn khác giống như rêu. Nền đá là loại thạch anh trong hoặc trắng sữa và các khoáng chất bao gồm chủ yếu là các oxit của mangan hoặc sắt. Nó không phải là một dạng mã não thực sự, vì nó thiếu tính năng xác định của mã não là dải đồng tâm.

Mặc dù gọi là rêu, mã não rêu không chứa chất hữu cơ và thường được hình thành từ đá núi lửa bị phong hóa.

Agate Lake Superior

Mã não Lake Superior là một loại mã não được nhuộm màu bằng sắt và được tìm thấy ở bờ hồ Superior. Sự phân bố rộng rãi và các dải màu giàu sắt phản ánh lịch sử địa chất của đá quý ở Minnesota, Wisconsin và Michigan. Nó được hình thành trong các vụ phun trào dung nham xảy ra ở Minnesota khoảng một tỷ năm trước.

Mã não Lake Superior có thể được tìm thấy ở nhiều vùng của Minnesota vì nó đã được mang đi do sự di chuyển của băng hà khắp Minnesota từ 10.000 đến 15.000 năm trước.

Đá mã não Condor từ Argentina

Đá mã não Condor được phát hiện và đặt tên bởi Luis de los Santos vào năm 1993, được tìm thấy ở vùng núi gần San Rafael, thuộc tỉnh Mendoza, Argentina. Mã não này thể hiện các dải và hoa văn đầy màu sắc rực rỡ, và đã trở thành một loại đá phổ biến trong giới sưu tập và thiết kế trang sức.

Mã não Sagenite

Sagenite Agate là một loại mã não với các bao thể dạng thấu kính hoặc que nhọn của các khoáng chất khác nhau. Những ngọn tóc như hình trên thường được sắp xếp theo hình quạt hoặc từng chùm.

Fortification Agate.

Mã não kiểu thành lũy với các dải góc cạnh sắc nét giống như đường viền các công sự của một lâu đài.

Fairburn agates thuộc Địa phương: Rapid City, South Dakota, United States

Mã não Fairburn: Một loại Mã não độc đáo và hiếm có của Fairburn, viên ngọc quý của bang nam Dakota. Được hình thành trong trầm tích cacbonat Pennsylvanian-Permi và bị phong hóa từ Oligocen xung quanh Black Hills.

Một phiến mã não từ Botswana.

Mã Não Botswana là một loại Chalcedony có các dải, chủ yếu là dải màu hồng và xám, mặc dù một số lớp có thể chứa màu nâu hoặc mơ.

 

Dendritic Agate từ Ấn Độ

Dendritic Agate được biết đến như là Đá của sự sung mãn. Nó mang lại sự phong phú và no đủ cho tất cả các lĩnh vực của cuộc sống, từ kinh doanh đến các canh tác nông nghiệp. Nó gắn liền với những người Hy Lạp cổ đại, rừng và linh hồn cây cối và được chôn trên cánh đồng vào thời điểm gieo hạt để đảm bảo một mùa màng bội thu.

Coyamito Agate Pseudomorphs

Mã Não Coyamito kiểu giả hình là một chất có hình dạng được thay bằng một thứ khác. Giả hình trong mã não khá hiếm nhưng thường có trong mã não dạng kết hạch, thường là chất thay thế canxit hoặc aragonit. Mỏ mã não Coyamito ở Chihuahua Mexico tạo ra nhiều giả hình hơn bất kỳ vị trí mã não nào khác.

Grape Agate, or Purple Chalcedony from Indonesia

Mã não nho là một phát hiện tương đối mới. Mặc dù tên thương mại là Grape Agate, nhưng chúng thực sự là Chalcedony tím dạng chùm nho, là các tinh thể hình cầu nhỏ tròn được hình thành tự nhiên với nhau. Mã não nho là một loại đá cho sự yên tĩnh và nhẹ nhàng.

LQT

Hãy đăng nhập để viết bình luận